بررسی توانمندی ها و فرصتهای اقتصادی منطقه ویژه اقتصادی اسلام آباد غرب

منطقه ویژه اقتصادی اسلام آباد غرب

ایجاد منطقه ویژه اقتصادی زاگرس ( اسلام آباد غرب ) طی اولین سفر استانی هیئت دولت مورخ 30/09/1385 مصوب و در تاریخ 04/07/1389 به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید که مورخ 11/08/89 قانون ایجاد منطقه ویژه اقتصادی مذکور از سوی رییس جمهور محترم ابلاغ گردید و سازمان همیاری شهرداریهای استان کرمانشاه به عنوان سازمان مسئول منطقه ویژه اقتصادی اسلام آباد غرب تعیین گردید. متعاقبأ با تشکیل کنسرسیومی از اعضای حقوقی استان که اغلب از سرمایه گذاران استان کرمانشاه می باشند سازمان مسئول منطقه ویژه اقتصادی زاگرس از سازمان همیاری شهرداریهای استان کرمانشاه به شرکت منطقه ویژه اقتصادی زاگرس تغییر یافت که این تصویب نامه در تاریخ 06/011/92 به تأیید مقام محترم ریاست جمهوری رسیده است . لذا لازم به ذکر است که در تصویب نامه مذکور مساحت محدوده منطقه ویژه از 850 هکتار به 143 هکتار کاهش یافت . همانطور که مستحضر هستید منطقه ویژه اقتصادی منطقه ای جغرافیایی در هر کشور است که قوانین تجاری حاکم بر آن در قیاس با دیگر مناطق آن کشور شدت و محدودیت کمتری دارد . هدف از تشکیل این مناطق ، پشتیبانی از فعالیت های اقتصادی و برقراری ارتباط تجاری بین المللی و تحرک در اقتصاد منطقه ای و تولید و پردازش کالا ، انتقال فناوری،صادرات غیر نفتی، ایجاد اشتغال مولد ، جلب سرمایه گذاری داخلی و خارجی،صادرات مجدد،عبور خارجی( ترانزیت ) و انتقال کالا ( ترانشیب ) است. منطقه ویژه زاگرس دارای موقعیتهای ژئواستراتژیک و ژئواکونومیک است.

موقعیت ژئواستراتژیک منطقه:

1. همسایگی با بازار تشنه و میلیونی عراق و نیمه غربی آسیا
2. واقع شدن در کریدور شمال غرب-جنوب غرب کشور
3. قرار گیری در کریدور های بین المللی حمل و نقل و مسیر ترانزیت شرق به غرب کشور و بالعکس
4. قرارداشتن در مسیر راه کربلا
5. قابلیت ایجاد ارتباط ریلی و زمینی بین کشور های غرب آسیا با شرق آسیا
6. نزدیکی به بازار ترکیه بعنوان دروازه اروپا

موقعیت ژئواکونومیک منطقه ویژه اقتصادی زاگرس

1. وجود پتانسیل های اکوتوریسم و توریسم فرهنگی
2. وجود منابع غنی معدنی در جوار منطقه
3. وجود آب کافی با توجه به اقلیم استان

شمای کلی منطقه ویژه اقتصادی زاگرس در استان بدین گونه است که استان کرمانشاه با وسعت 24586 کیلومتر مربع ( 49/1 درصد از مساحت کل کشور ) به مرکز شهر کرمانشاه در میانه ضلع غربی کشور بین مدار جغرافیایی 33 درجه و 40 دقیقه تا 35 درجه و 18 دقیقه عرض شمالی از خط استوا و 45 درجه و 24 دقیقه تا 48 درجه و 7 دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته و از شمال به استان کردستان، ازجنوب به استانهای لرستان و ایلام و از شرق به استان همدان و از غرب با 330 کیلومتر مرز مشترک با کشور عراق همسایه است. شهرستان اسلام آباد غرب با 2109 کیلومتر مربع مساحت ( 8/4 درصد مساحت استان ) یکی از شهرستاهای استان کرمانشاه و دارای دو بخش مرکزی و حمیل بوده. مرکز این شهرستان شهراسلام آباد غرب است . این شهرستان در جنوب استان قرار گرفته است.

اهداف تشکیل منطقه ویژه اقتصادی زاگرس

• رشد و توسعه منطقه ای اجرای سیاستهای توسعه ای منطقه ای و ایجاد قطب های اقتصادی و صنعتی
• رشد و توسعه اقتصادی استان و بهره گیری از توانایی بالقوه استان کرمانشاه
• جذب سرمایه های خارجی ( از جمله سرمایه های ایرانیان خارج از کشور ) و داخلی
• اقدام عملی برای ایجاد اشتغال و تعیین فرصت های شغلی جدید و کاهش نرخ بیکاری در استان .
• جذب دانش و انتقال فناوری، ارتقاء سطح تکنولوژی و بهره گیری از فن آوریهای برتر و نوین اقتصادی از راه همکاری علمی و صنعتی با شرکتهای بین الملل .
• حمایت از صنایع و صنعتگران داخلی و ایجاد تسهیلات برای آنها .
• پردازش مواد اولیه محلی و تبدیل آنها به کالاهای نهایی جهت صادرات .
• کاهش هزینه های تولید به منظور ورود به بازار های رقابتی جهانی .
• ایجاد عرصه فعالیت های تولیدی و تجاری جهت افزایش صادرات کالا و ارائه بهینه خدمات برای حضور فعال در بازارهای منطقه ای و بین المللی .
• دپوی کالا با هدف دستیابی به کالاهای سرمایه ای ، واسطه ای، مصرفی و همچنین راه اندازی و گسترش صنعت ترانزیت .
• نگهداری امانی کالاهای کشورها و بازرگانان جهت صادرات به عراق و کشورهای خاور میانه از سویی و ترخیص به داخل قلمرو کشور از سوی دیگر
• پردازش کالا یا ایجاد تغییرات در آن برای تحصیل ارزش افزوده با استفاده از امکانات بالقوه
• وضعیت جوی و آب و هوای مناسب جهت نگهداری کالاها به مدت زیاد .
• مرکزیت کرمانشاه در منطقه غرب کشور از دیر باز تا کنون
• امکان صادرات به کشور عراق و کشورهای خاور میانه و صادرات زمینی تا سواحل دریای مدیترانه و از آنجا به کشورهای اروپایی و آفریقایی و ...
• وجود خطوط انتقال نفت،گاز و برق
• پتانسیل بسیار بالای آبهای سطحی و زیرزمینی و امکان احداث صنایع آب بر
• وجود منابع نفتی و نیز وجود منابع قیر طبیعی در استان و نیز استانهای همجوار

در رابطه با زمینه های سرمایه گذاری باید از مهم ترین آنها به موارد زیر اشاره کرد:

• صنایع تبدیلی دامی
• صنایع تبدیلی کشاورزی
• صنایع غذایی
• صنایع مربوط به مواد معدنی بالاخص سنگ های ساختمانی تزیینی
• صنایع کانی غیر فلزی –صنایع پایین دست پتروشیمی و نفت
• صنایع فلزی
• آموزش عالی
• توریسم
• بازرگانی و تجارت
• خدمات انبارداری

مزیت های سرمایه گذاری در منطقه ویژه اقتصادی زاگرس:

• ورود کالا از مناطق مذکور جهت مصرف داخلی ،تابع مقررات صادرات و واردات خواهد بود و صدور کالا از این مناطق بدون هیچگونه تشریفاتی خواهد شد.
• ورود کالا از خارج از کشور یا مناطق آزاد تجاری-صنعتی به منطقه با کمترین تشریفات گمرکی انجام شده و ترانزیت داخلی کالای وارد شده به منطقه بر اساس مقررات مربوطه انجام خواهد شد.
• ورود کالای موضوع این ماده به مناطق واقع در مبادی ورودی کشور بدون هر گونه تشریفات گمرکی انجام خواهدشد.
• کالاهایی که از خارج و یا از مناطق آزاد تجاری صنعتی یا مناطق دیگر به منطقه وارد میشوند میتوانند بدون هرگونه تشریفات از کشور خارج شوند.
• مدیریت منطقه می تواند پس از طبقه بندی و ارزش گذاری منطقه ، حق استفاده از قسمتهای آن را به اشخاص حقیقی یا حقوقی واجد شرایط واگذار نماید.

بازارهای اصلی اقتصادی منطقه ، کشور عراق و کشورهای خاورمیانه می باشد . ضمن اینکه امکان صادرات زمینی تا سواحل دریای مدیترانه و از آنجا به کشورهای اروپایی و آفریقایی و ... نیز وجود دارد . در حال حاضر عمده ترین بازارهای هدف استان عبارتند از عراق ( 90% مبادلات با این کشور ) ، امارات متحده ، هندوستان،پاکستان،آلمان ، ایتالیا،آمریکا،کانادا

با در نظر گرفتن آنچه که تا کنون مطرح گردید می توان کاربریهای تعریف شده زمین و فعالیت های مجاز در منطقه ویژه اقتصادی زاگرس میتوان به موارد زیر اشاره نمود.

1. خدمات انبارداری
2. صنایع تبدیلی ،بسته بندی،کانی غیر فلزی،فلزی و شیمیایی
3. دفاتر تجاری و اداری
4. مجتمع آموزشی و پژوهشی
5. سایت توریستی تفریحی